4. Sınıf Türkçe 4. Hafta: Sözcükte Anlam - Eş ve Zıt Anlamlı Kelimeler Defter Notu & Çıkartma Seti

yapaysinif.com

SÖZCÜKTE ANLAM - EŞ ANLAMLI KELİMELER

• Yazılışları ve okunuşları farklı, taşıdıkları anlamlar bütünüyle aynı sözcüklerdir.
• Birbirlerinin yerine kullanıldıklarında cümlenin ana iletisi ve anlamı asla değişmez.

Al ve Kırmızı

Gökyüzünde gururla dalgalanan al bayrağımız,

kırmızı sözcüğüyle bütünüyle aynı anlamdadır;

her iki kelime de cümlede birbirinin yerine yazılabilir.

💡 Hap Bilgi:Eş anlamlı sözcüklere anlamdaş da denir.

Okul ve Mektep

Geleceğe hazırlandığımız güzel yuvamız okul

ile eski dilde mektep denen bu ilim yuvaları,

aynı eğitim kurumunu anlatan köklü eş anlamlı sözlerdir.

💡 Hap Bilgi:Eş anlamlı iki sözcük yan yana yazılmaz.

Doktor ve Hekim

Hastalıkları özveriyle iyileştiren tıp uzmanı

olan doktor ya da hekim unvanları dilimizde

birbirinin yerine güvenle geçen kusursuz eş anlamlılardır.

💡 Hap Bilgi:Cümledeki anlama göre eş anlam değişebilir.

Öğrenci ve Talebe

Sınıfta merakla yeni bilgiler öğrenen çocuklara

günümüzde öğrenci, geçmişte talebe denirdi ve

bu iki kelime aynı ilim yolcusunu anlatan eş anlamlıdır.

📝 5 Soruda Pekiştir

1. Yazılışları farklı, anlamları aynı sözcüklere ne denir?

A) Eş anlamlı

B) Zıt anlamlı

C) Terim anlamlı

2. 'Al' sözcüğünün eş anlamlısı hangisidir?

A) Ak

B) Kırmızı

C) Yeşil

3. 'Mektep' kelimesinin eş anlamlısı hangisidir?

A) Hastane

B) Kütüphane

C) Okul

4. 'Hekim' sözcüğü yerine hangisi kullanılabilir?

A) Doktor

B) Mühendis

C) Öğretmen

5. 'Talebe' kelimesi günümüzde hangi sözcükle anılır?

A) Öğrenci

B) Yazar

C) Sporcu

CEVAP ANAHTARI: 1-A 2-B 3-C 4-A 5-A

⭐ Başarı: [ ___ / 5 ] Öğretmen Notu: ______

💡 Bunları Biliyor Musunuz?

Dilimiz Türkçede köklü tarihi sayesinde binlerce zengin eş anlamlı kelime çifti yer alır.
Eş anlamlı kelimeleri öğrenmek hem kitap okuma hızımızı hem de yazılı ifademizi güçlendirir.
Sözlüklerde bir sözcüğün tanımı verilirken çoğunlukla onun eş anlamlısından yararlanılır.

yapaysinif.com

SÖZCÜKTE ANLAM - ZIT ANLAMLI KELİMELER

• Anlamca birbirinin tamamen karşıtı ve çelişeni olan kavramları bildiren sözcüklerdir.
• Bir sözcüğün olumsuzu (geldi-gelmedi) asla onun zıt anlamlısı yerine geçemez.

Sıcak ve Soğuk

Dumanı tüten taptaze bir bardak sıcak çay ile

buz gibi dondurucu soğuk bir su ısı açısından

birbirinin tamamen karşıtı olan harika zıt kavramlardır.

💡 Hap Bilgi:Bir kelimenin olumsuzu zıt anlamı değildir.

Ağır ve Hafif

Taşınması güç olan koca bir demir sandık ağır,

havada süzülen bembeyaz bir kuş tüyü ise hafif

sözcüğüyle varlıklar arasındaki zıtlığı harika açıklar.

💡 Hap Bilgi:Geldi sözünün zıttı gitti kelimesidir.

Uzun ve Kısa

Gökyüzüne uzanan ulu bir kavak ağacının boyu

uzun iken yerdeki minicik bir taze papatya ise

kısa kelimesiyle boy karşıtlığını çok net ortaya koyar.

💡 Hap Bilgi:Somut eşya isimlerinin zıt anlamı olmaz.

Aydınlık ve Karanlık

Güneşli ve ferah bir gündüz vakti hep aydınlık,

yıldızlı gece vakti ise tamamen karanlıktır;

bu durum tabiatın içindeki eşsiz karşıtlığı simgeler.

📝 5 Soruda Pekiştir

1. Anlamca birbirinin karşıtı olan sözcüklere ne denir?

A) Zıt anlamlı

B) Eş anlamlı

C) Mecaz anlamlı

2. 'Sıcak' sözcüğünün zıt anlamlısı hangisidir?

A) Ilık

B) Soğuk

C) Kavurucu

3. 'Ağır' yükün karşıtı hangi kavramla ifade edilir?

A) Büyük

B) Geniş

C) Hafif

4. Aşağıdaki kelime çiftlerinden hangisi zıt anlamlıdır?

A) Gülmek - Ağlamak

B) Gelmek - Gelmemek

C) Koşmak - Yürümek

5. 'Aydınlık' odanın zıt anlamlı karşılığı nedir?

A) Karanlık

B) Parlak

C) Güneşli

CEVAP ANAHTARI: 1-A 2-B 3-C 4-A 5-A

⭐ Başarı: [ ___ / 5 ] Öğretmen Notu: ______

💡 Bunları Biliyor Musunuz?

Türk atasözlerinde ve deyimlerinde zıt anlamlı sözcükler ahenk oluşturmak için çok sık kullanılır.
'Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır, acı söz insanı canından bezdirir' sözü zıtlığın gücüdür.
Kavramları zıtlarıyla birlikte öğrenmek hafızada kalıcılığı iki katına çıkarır.

✂️ 1. Öğrenci

Al ve Kırmızı

Okul ve Mektep

Doktor ve Hekim

Öğrenci ve Talebe

✂️ 2. Öğrenci

Al ve Kırmızı

Okul ve Mektep

Doktor ve Hekim

Öğrenci ve Talebe

✂️ 3. Öğrenci

Al ve Kırmızı

Okul ve Mektep

Doktor ve Hekim

Öğrenci ve Talebe

✂️ 4. Öğrenci

Al ve Kırmızı

Okul ve Mektep

Doktor ve Hekim

Öğrenci ve Talebe

✂️ 1. Öğrenci

Sıcak ve Soğuk

Ağır ve Hafif

Uzun ve Kısa

Aydınlık ve Karanlık

✂️ 2. Öğrenci

Sıcak ve Soğuk

Ağır ve Hafif

Uzun ve Kısa

Aydınlık ve Karanlık

✂️ 3. Öğrenci

Sıcak ve Soğuk

Ağır ve Hafif

Uzun ve Kısa

Aydınlık ve Karanlık

✂️ 4. Öğrenci

Sıcak ve Soğuk

Ağır ve Hafif

Uzun ve Kısa

Aydınlık ve Karanlık